Randevu Al Bizi Arayın+90 212 385 31 00

Serviks (Rəhim Ağzı) Xərçəngi

Serviks (rəhm ağızı) xərçəngi, bütün dünyadakı qadın xərçəngləri arasında döş və bağırsaq xərçəngindən sonra 3. sıxlıqda görülən xərçəng tipidir. Serviks Xərçəngi qadın artıma orqanlarından biri olan rəhmin (uterus) ağız qismi olan rəhm ağızının (serviks) normal xarici inkişaf nəticəsində yaranan pis xasiyyətli şişinə verilən addır.

Ancaq darama testlərini məşhur olaraq istifadə edərək serviks xərçənginin görülmə sıxlığını və bu xərçəngə bağlı ölüm nisbətlərini azaltmaq mümkündür.

Risk Faktorları, Əlamətləri və İnkişafı

Serviks xərçəngi risk faktorları arasında::

  • HPV infeksiyası (Serviks xərçəngi hadisələrin% 95’ini HPV DNT müsbət tapılmışdır) HPV virusu rəhm ağızına seksual yolla yoluxma mümkündür.
  • Erkən yaşda başlayan (16 yaşdan əvvəl) ilk cinsi əlaqə
  • Cinsəl partner sayının çoxluğu (qadının çox eşliliği qədər kişinin çox eşliliği da riski artırar)
  • Siqaret çəkmək (aktiv və ya passiv)
  • Pəhriz (Pəhriz də meyvə və tərəvəz nisbəti az isə serviks xərçəngi riski arta bilər)
  • Irk
  • Ad sayının çox olması
  • Aşağı sosial-iqtisadi səviyyə
  • Doğum nəzarət həbi istifadəsi (xüsusilə 5 ildən uzun davamlı istifadə)

Rəhm ağızı xərçəngində ən sıx görülən əlamət, ədəd xarici nizamsız vaginal qanamadır. Qanama zaman zaman həddindən artıq ola bilsə da ümumiyyətlə az miqdarda tespit ederek şəklindədir. Cinsəl birləşmə sonrası daha əyani hala gələ bilər. Irəliləmiş xəstəlikdə pis qoxulu vaginal axıntı, sidikdə və ya rektal qanama görülə bilər.

İnkişafı:
Normal bir serviks, HPV virusuna məruz qaldıqdan sonra; 3-8 aylıq kürt dövrünü taxıban infeksiyaya aid dəyişikliklər göstərir.

  • Bu dəyişikliklər özbaşına normala dönə biləcəyi kimi aşağı dərəcəli servikal lezyona da çevrilə bilər..
  • Aşağı dərəcəli Servikal lezyonu olan xəstələrin 60% -i 2-3 il içərisində geriləyərək normala dönə biləcəyi kimi 15% -i 3-4 il içərisində digər karsinogenlərdən da təsiriylə, irəliləyərək yüksək dərəcəli servikal lezyona çevrilə bilər.
  • Yüksək Dərəcəli Servikal lezyonu olan xəstələrin,% 30-70 qədəri müalicə edilmədikləri təqdirdə 10 il içərisində xərçəngə çevrilə bilər.

Serviks Xərçəngi mərhələləri

  • Mərhələ I: Xərçəng hələ servikste məhdud
    • IA; Təkcə biopsiya ilə görülə bilən serviks məhdud mikroskopik xərçəng
    • IB; Müayinə əsnasında çılpaq gözlə görülə bilən xərçəng
      • IB1: 4 sm-dən daha kiçik xərçəng
      • IB2: 4 sm-dən daha böyük xərçəng
  • Mərhələ II: Serviks xaricinə yayılaraq serviksin yaxınındakı yumşaq toxuya ya da vajina qübbəsinə yayılmış xərçəng.
  • Mərhələ III: Xərçəng serviksin xaricinə yayılaraq, pelvik yan divarları yada vagina alt kəsimini tutmuşdur. Ayaqlarda şişməyə və / və ya sidik axışında problem inkişaf etmiş ola bilər.
  • Mərhələ IV: Xərçəng serviks və ya yuxarıda bəhsi keçən hər hansı bir bölgənin xaricinə yayılaraq sidik torbası, rektum ya da qaraciyər və ağciyər kimi uzaq orqan yayılam etmişdir.

Serviks Xərçəngi Diaqnoz Metodları

PPap-Smear testi tətbiq olunarkən fırça köməyi ilə vaginal sürüntü alınan nümunə, patoloq lar tərəfindən dəyərləndirilərək normal – anormal hüceyrə təsnifatı aparılır. Nəticəsində şübhəli gələn faktlarda kolposkopik araşdırma edilməlidir. Serviksin optik olaraq böyüdülərək göstərilməsi texnikası olan kolposkopik araşdırmada müsbət tapıntı müəyyən olunsa, kolposkopi altında biopsiya əməliyyatı həyata keçirilir.

Biyopsiya nın patoloji araşdırmasında səth hüceyrələrində məhdud pozuqluq müəyyən olunsa rəhm ağızı konizasyon əməliyyatı ilə çıxardılmalıdır. Konizasyon həm diaqnoz üsuludur həm da müalicəsi üçün kafi ola bilər.

Biyopsiya ilə serviks xərçəngi təsbit edilsə, müalicəsi variantlarını müəyyən etmək üçün xəstəliyin ölçülərinin müəyyənləşdirilməsi lazımdır. Tümörün ölçüsü, yayılması, qabaqda sidik kisəsi, arxada isə qalın bağırsaq əlaqəsinin dəyərləndirilməsi üçün vaginal və rektal müayinə, MR və PET CT edilə bilər. ultrasonografiya ilə serviks xərçənginin vəziyyəti dəqiq olaraq dəyərləndirilmə bilməz.

Serviks Xərçəngi Müalicə Üsulları

Rəhm ağızı xərçəngi ümumiyyətlə bölgə olaraq yayılan bir xəstəlikdir. Metastazlarını ümumiyyətlə linfa yolları ilə yapar. Qan damarı yolu ilə orqan metastaz çox daha az nisbətdə görülər.

Ümumi olaraq xəstəliyin rəhm ilə məhdud olduğu hadisələr, cərrahi ilə müalicəsi edilər. Cərrahiyyənin genişliyini, xəstənin yaşı, uşaq istəyi, tümörün böyüklüyü və yayıldığı sahədə müəyyən edər. Ehtiyaca görə, rəhmin buraxılıb serviksin konizasyon ilə çıxarılmasından başlayaraq, rəhmin yanlarındakı toxumalar (parametrium) və vagen 1/3 üst qisimiylə birlikdə geniş olaraq çıxarıldığı, pelvik və paraaortik linfa bezlərinin alındığı əməliyyatlara qədər əhatəsi genişlənən cərrahı texnikalar tətbiq oluna bilər.

Xərçəng rəhm xaricinə çıxıb, rəhmin yanlarına (parametriyuma) yayıldığında, cərrahi yerinə radyoterapi ilk müalicəsi variantı olur. Rəhim ağzında olan tümör həcmi böyüdükcə, xəstələrin müalicəsində kemo-radioterapiya ilk müalicəsi variantı olaraq düşünülə bilər.

Əməliyyat edildikdən sonra, patoloji araşdırma nəticəsinə görə, cərrahi sərhəd müsbət olan və ya limfa vəzilərində xərçəngli hüceyrə yayılması müəyyən olunan xəstələrə, kemo-radioterapiya edilməlidir.

Online Randevu Doktorunuza Sorun
© 2016 Neolife Tıp Merkezi bir Bozlu Holding kuruluşudur.