Ağciyər xərçəngi

Limfa xərçəngi haqqında daha çox məlumat əldə edin

Limfa xərçəngi nədir?

Həkimlər limfomaya nəyin səbəb olduğu barədə əmin deyildir. Limfoma, limfositlərdə (T hüceyrələri və ya B hüceyrələri) başlayan xərçəng növüdür. Bunlar, immunitet sisteminin bir hissəsi olan xəstəliklərlə mübarizə edən ağ qan hüceyrələridir. Limfomada, limfa nodlarında, limfa damarlarında və bədənin digər orqanlarında anormal sayda limfosit meydana gəlir.

Limfoma bədənin mikroblarla mübarizə şəbəkəsi olan limfa sisteminin xərçəngidir.

Limfa sistem limfa nodlarını (limfa vəzilərini), dalağı, boğaz vəzini və sümük iliyini əhatə edir. Limfoma bütün bunlara və bədəndəki digər orqanlara təsir göstərə bilər.

Limfa xərçəngi nədir?

Limfa xərçəngi nədir?

Limfa xərçənginin növləri hansılardır?

Limfomanın bir çox növü vardır. Əsas kateqoriyaları aşağıdakılardır:

  • Hodgkin limfoma
  • Qeyri Hodgkin limfoma

Hansı müalicənin sizin üçün ən yaxşı variant olduğu limfomanın növünə və intensivliyinə bağlıdır. Müalicə kemoterapiya, immünoterapiya dərmanları, radiasiya müalicəsi və ya sümük iliyi transplantasiyasını ehtiva edə bilər.

Limfa xərçənginin növləri hansılardır?

  1. Xroniki limfositli leykemiya
  2. Kutanoz B hüceyrəli
  3. Kutanoz T-hüceyrəli
  4. Hodgkin (Hodgkin xəstəliyi)
  5. Qeyri Hodgkin
  6. Waldenström makroglobulinemiyası

Limfa xərçənginin əlamətləri nələrdir?

Limfomanın işarə və əlamətlərinə aşağıdakılar daxildir:

  • Bədənin hər hansı bir nöqtəsində yaranan ancaq tez-tez boyun, qoltuq altı və ya qasıqda görülən böyümüş limfa düyünləri
  • Halsızlıq
  • Qızdırma
  • Gecə tərləmələri
  • Nəfəs çatışmazlığı
  • Çəkidə itki

Limfa xərçənginin səbəbləri nələrdir?

Həkimlər limfomaya nəyin səbəb olduğu barədə əmin deyildir.

Limfoma, limfosit olaraq adlandırılan xəstəliklərlə döyüşən bir leykosit genetik kodunda bir mutasiya inkişaf etdirməsi ilə ortaya çıxır. Bu mutasiya hüceyrəyə sürətli şəkildə çoxalmasını tapşıraraq çoxalmağa davam edən bir çox xəstəlikli limfositə yol açır.

Mutasiyalar digər hüceyrələr ölərkən bu hüceyrələrin yaşamağa davam etməsini də təmin edir. Bu, çox sayda xəstəlikli və təsirsiz limfositin limfa düyününün olmasına və limfa nodlarının şişməsinə səbəb olur.

Limfa xərçəngi risk faktorları nələrdir?

Limfoma riskini artıran amillər aşağıdakıları əhatə edir:

İrəli yaş. Qocalmaqla bərabər riskiniz artır, ancaq bu xəstəlik hər yaşda ortaya çıxa bilər. Bəzi növlər gənc yeniyetmələrdə daha ətraflı yayılmışdır.

Kişi cinsiyyət. Limfoma kişilərdə qadınlara nisbətən daha tez-tez görünür.

Pozulmuş immunitet sistemi. İmmunitet sistemi xəstəliyi olan insanlarda və ya immunitet sisteminə təzyiq edən dərmanlardan istifadə edənlərdə daha çox görülür.

Müəyyən infeksiyaların inkişafı. Epstein-Barr virusu və Helikobakter pilori infeksiyası kimi bəzi infeksiyalar limfoma riskinin artması ilə əlaqədardır.

Kutanoz B hüceyrəli:

Kutanoz B hüceyrəli limfoma, ağ qan hüceyrələrində meydana gələn və dəriyə hücum edən nadir bir xərçəng növüdür. Kutanoz B hüceyrəli limfoma, limfosit adı verilən xəstəliklərlə vuruşan ağ qan hüceyrələrinin bir növü olan B hüceyrələrində başlayır.

Kutanoz B hüceyrəli limfoma növlərinə aşağıdakılar daxildir:

Primer kutanoz folikul mərkəz hüceyrəli

Primer kutanoz marginal zona B hüceyrəli

Primer kutanoz difuz böyük B hüceyrəli, ayaq növü

İntravaskular difuz böyük B hüceyrəli

Kutanoz B hüceyrəli limfoma dərinin altında dərinizlə eyni rəngdə olan və ya çəhrayı və ya bənövşəyi rəngdə görünə bilən bir nodul şəklində ortaya çıxa bilər.

Kutanoz B hüceyrəli Limfa Xərçəngi Diaqnozu:

Kutanoz B hüceyrəli limfoma diaqnozunu qoymaq üçün istifadə edilən təhlillər və proseslər aşağıdakıları əhatə edir:

Fiziki müayinə. Həkiminiz dərinizi diqqətli şəkildə müayinə edəcək və şişmiş limfa nodular kimi diaqnozunuzun haqqında məlumat verən digər işarələrə baxacaqdır.

Dəri biopsiyası. Həkiminiz, limfoma hüceyrələrini axtarmaq üçün dəri pozuntunuzun kiçik bir hissəsini çıxaracaqdır.

Qan təhlilləri. Qan nümunəniz limfoma hüceyrələrinə baxmaq üçün analiz edilə bilər.

Sümük iliyi biopsiyası. Sümük iliyi nümunəsi lenfoma hüceyrələrinə baxmaq üçün analiz edilə bilər.

Görüntüləmə analizləri. Komputerli tomoqrafiya (BT) yoxlamasını və pozitron emissiya tomoqrafiyası (PET) yoxlaması kimi görüntüləmə təhlilləri həkiminizin xəstəliyinizin qiymətləndirməsinə kömək ola bilər.

Müalicə:

Kutanoz B hüceyrəli lenfomanın müalicəsi sizdəki limfomanın növünə bağlıdır.

Müalicə variantları aşağıdakıları ehtiva edə bilər:

Xərçəngin çıxarılması üçün əməliyyat. Təkcə bir və ya bir neçə sahədə kutanoz limfomanız olursa, həkiminiz xərçəngin və xərçəng ətrafındakı bir miqdar sağlam toxumanın çıxarılması əməliyyatını təklif edə bilər. Cərrahiyyə tək mülicəniz ola bilər və ya həkiminiz əlavə müalicələr təklif edə bilər.

Radiasiya terapiyası. Radiasiya müalicəsi xərçəng hüceyrələrini öldürmək üçün X şüası və protonlar kimi güclü enerji qüvvətlərindən istifadə edir. Radiasiya terapiyası, kutanoz limfomanı müalicə etmək üçün tək başına istifadə edilə bilər və ya qalan xərçəng hüceyrələrini öldürmək üçün əməliyyatdan sonra istifadə edilə bilər.

Kemoterapiya, xərçəng hüceyrələrini öldürmək üçün kimyəvi maddələrdən istifadə edən bir dərman müalicəsidir. Kemoterapiya dərmanları, kutanoz limfomanı müalicə etmək üçün dəri yoluyla şişin daxilinə inyeksiya edilə bilər. Daha irəli mərhələ kutanoz limfomalarda, kemoterapiya bir toplar damar daxilinə infuziya şəklində verilə bilər. Kemoterapiya, kutanoz limfoma aqressiv və ya gedibsə, bir variant ola bilər.

Kutanoz T-hücreli Limfoma:

Ümumi Nəzər salma:

Kutanoz T hüceyrəli limfoma, ağ qan hüceyrələrində meydana gələn və dəriyə hücum edən nadir bir xərçəng növüdür. Kutanoz T hüceyrəli limfoma birgə Qeyri Hodgkin limfoma adı verilən bir neçə limfoma növlərindən biridir.

Kutanoz T hüceyrəli lenfoma töküntü bənzəri səpkilərə və bəzən dəri şişlərinə səbəb ola bilər. Müalicələrin içərisində dəri kremləri, işıq müalicəsi, dərmanlar və radiasiya terapiyası yer ala bilər.

Mycosis fungoides və Sezary sindromu daxil olmaqla kutanoz T hüceyrəli limfomanın bir neçə növü var.

Hodgkin Lenfoma (Hodgkin xəstəliyi):

İmmunitet sisteminin hissələri:

Keçmişdə Hodgkin xəstəliyi kimi tanınan Hodgkin limfoma immunitet sisteminizin bir hissəsi olan limfa sisteminin xərçəngidir.

Hodgkin lenfomada, limfa sistemdəki hüceyrələr anormal şəkildə böyüyür və limfa sisteminin xaricinə yayıla bilir. Hodgkin limfoma getdikcə bədənin infeksiyayla mübarizə qabiliyyətini pozur.

Hodgkin limfoma, limfa sistemin ən çox görünən iki xərçəng növündən biridir. Digər növ olan Qeyri Hodgkin limfoma çox daha əhatəlidir.

Hodgkin limfomanın diaqnostika və müalicəsindəki irəliləyişlər bu diaqnozun olduğu şəxslərə tam sağalma şansı verilməsinə kömək olmuşdur. Proqnoz, Hodgkin limfomalı insanlarda sağalmağı davam etdirməkdədir.

Qeyri Hodgkin limfoma:

Qeyri Hodgkin limfoma bədəninizin hər yerinə yayılmış xəstəliklə mübarizə edən şəbəkə olan limfa sisteminizdən qaynaqlanan bir xərçəngdir. Qeyri Hodgkin limfomada, şişlər bir ağ qan hüceyrəsi növü olan limfositlərdən inkişaf edir.

Qeyri Hodgkin limfoma, limfomanın digər ümumi növü olan Hodgkin lenfomadan çox daha tez tez görülür.

Qeyri Hodgkin limfomanın bir çox fərqli sub növü vardır. Qeyri Hodgkin limfomanın çox rastlanan sub növlərinin içərisində difuz böyük B hüceyrəli limfoma və follikul limfoma yer alır.

Waldenström makroglobulinemiyası:

Ümumi Nəzər salma:

Waldenstrom makroglobulinemiyası ağ qan hüceyrələrində başlayan nadir bir xərçəng növüdür.

Sizdə Waldenstrom makroglobulinemiyası varsa, sümük iliyiniz sağlam qan hüceyrələrini uzaqlaşdıracaq çox sayda anormal ağ qan hüceyrəsi istehsal edir. Anormal ağ qan hüceyrələri qanda toplanan, dövranı pozan və ağırlaşmalara səbəb olan bir zülal istehsal edirlər.

Waldenstrom makroglobulinemiyası, Qeyri Hodgkin limfomanın bir növü kimi düşünülür. Bəzən limfoplasmasitik limfoma olaraq da adlandırılır.

Simptomlar:

Waldenstrom makroglobulinemiyası yavaş böyüyər və illərlə bir işarə və əlamətə səbəb olmaya bilər.

Bu vəziyyət meydana gələndə, işarələr və əlamətlər aşağıdakıları ehtiva edə bilər:

Asanlıqla göyərmə

Burun və ya diş ətlərində qanaxma

Halsızlıq

Çəkidə itki

Əllər və ya ayaqlarda keyimə

Qızdırma

Baş ağrısı

Nəfəs çatışmazlığı

Görmə dəyişiklikləri

Şüur bulanıqlığı

Səbəbləri:

Waldenstrom makroglobulinemiyasına səbəb olanlar tam olaraq aydınlanmış deyildir.

Həkimlər xəstəliyin genetik kodunda xətalar (mutasiyalar) yaranan bir anbormal ağ qan hüceyrəsi ilə başladığını bilməkdədirlər. Bu xətalar hüceyrəyə sürətlə çoxalmağa davam etdirməsini deyir.

Xərçəng hüceyrələri normal hüceyrələr kimi yetişib ölə bilmədiklərinə görə orqanizmdə toplanaraq nəhayət sağlam hüceyrələrin istehsalına basqın gəlirlər. Waldenstrom makroglobulinemiyası bir çox sümüyünüzün mərkəzini dolduran yumşaq, qan istehsal edən toxuma olan sümük iliyindən sağlam qan hüceyrələrini uzaqlaşdırırlar.

Waldenstrom makroglobulinemiyası hüceyrələri, sağlam ağ qan hüceyrələrinin etdiyi kimi antikor istehsal etməyə çalışmağı davam etdirirlər, ancaq bunun əvəzinə orqanizmin istifadə etmədiyi anormal zülalları istehsal edirlər. Immunoglobulin M (Igm) zülalı qanda toplanar, dövranı pozar və ağırlaşmalara səbəb olar.

Risk faktorları:

Waldenstrom makroglobulinemiyası riskini artıran amillər aşağıdakıları əhatə edir:

Qocalıq. Waldenstrom makroglobulinemiyası hər hansı bir yaşda ortaya çıxa bilər, ancaq ən çox 65 yaş və üzərindəki qocalarda diaqnozu qoyulur.

Kişi cinsiyyəti. Kişilərdə Waldenstrom makroglobulinemiyası diaqnozunun qoyulması daha ehtimal olunandır.

Ağ olmaq. Ağların bu xəstəliyə tutulmaları digər irqlərə mənsub fərdlərdən daha ehtimal olunandır.

Ailədə limfoma hekayəsinin olması. Waldenstrom makroglobulinemiyası və ya digər bir B hüceyrəli limfoma diaqnozu qoyulan bir qohumunuz mövcuddursa, riskiniz artmış ola bilər.

 

 

Nömrənizi buraxın,
zəng edək!