Xərçəng Nədir?

Xərçəng haqqında daha ətraflı məlumat əldə edin

Xərçəng nədir?

Xərçəng, əlaqədar xəstəliklərə bütövlükdə verilən addır. Bütün xərçəng növlərində, bədən hüceyrələrindən bəziləri dayanmadan bölünməyə başlayarlar və ətrafdakı toxumalara yayılarlar. Xərçəng, trilyonlarla hüceyrədən meydana gələn insan bədəninin demək olar ki, hər hansı bir yerində başlaya bilər. Normalda, insan hüceyrələri, bədən ehtiyac duyduğu anda, yeni hüceyrələr meydana gətirmək üzrə böyüyüb çoxalırlar. Hüceyrələr, yaşlandıqlarında və ya zərər gördüklərində, ölərlər və ölən hüceyrələrin yerini yeni hüceyrələr alar.

Bununla birgə, xərçəng inkişaf etdiyində bu nizamlı işləyən proses pozular. Hüceyrələr getdikcə daha anormal vəziyyətə gəldikcə, yaşlı və ya zərər görmüş hüceyrələr ölmələri lazım gələn zamanda yaşayışlarını davam etdirərlər və ehtiyac duyulmasa da yeni hüceyrələr ortaya çıxar. Bu əlavə hüceyrələr dayanmadan bölünə bilərlər və şiş adı verilən yumrular meydana gətirə bilərlər. Bir çox xərçəng, toxuma kütləsi olan bərk şişlər meydana gətirir.  Leykemia bənzər qan xərçəngləri ümumiyyətlə bərk şişlər meydana gətirmirlər.

Xərçəngli şişlər pis xassəli xüsusiyyətdədirlər və bu, yaxındakı toxumalara yayıla biləcəkləri və ya bu toxumaları zəbt edə biləcəkləri mənasına gəlir. Həmçinin, bu şişlər böyüdükcə, bəzi xərçəng hüceyrələri qoparaq an və ya limfa sistemi yoluyla bədəndəki uzaq yerlərə gedib original şişin uzağında yeni şişlər meydana gətirə bilərlər.

Pis xassəsli şişlərin əksinə, xoş xassəli şişlər yaxındakı toxumalara yayılmazlar və ya bu toxumaları zəbt etməzlər. Bununla birgə, xoş xassəli şişlər bəzən olduqca böyük quruluşda ola bilərlər. Çıxardıldıqlarında çox vaxt yenidən böyüməzlər, ancaq pis xassəli şişlər bəzən yenidən böyüyərlər. Bədənin hər hansı bir yerindəki bir çox xoş xassəli şişin əksinə, xoş xassəli beyin şişləri həyatı təhdid edə bilməkdədir.

Sağlam bədən hüceyrələri bölünə bilmə qabiliyyətinə malikdir. Ölən hüceyrələrin yenilənməsi və yaralanan toxumaların təmir edilməsi məqsədiylə bu qabiliyyətlərindən istifadə edərlər. Normal bədən hüceyrələrinin böyümə və bölünmə tutumu məhduddur. Ancaq, xərçəng hüceyrələri nəzarətsiz bölünərək çoxalmağa başlayarlar və böyüyərlər. Xərçəng hüceyrələri mərkəz olaraq gördükləri toxuma və ya orqanın adı ilə adlandırılar. Məsələn: ağciyər xərçəngi, məmə xərçəngi, prostat xərçəngi kimi. Təxminən 100 müxtəlif xərçəng mövcuddur. Xərçəng hüceyrələri zamanla qan və / və ya limfa damarlarına girib bədənin başqa nahiyələrinə gedə bilərlər. Getdikləri yerdə böyüməyə davam edərlər. Xərçəngin bu şəkildə yayılmasına metastaz adı verilir. Fərqli növdəki xərçənglər, fərqli sürətdə böyüyürlər, fərqli yayılma şəkilləri göstərirlər və fərqli müalicələrə cavab verirlər. Bu səbəblə xərçəng xəstələrinə, mövcud olan xərçəng növünə görə fərqli müalicə metodları tətbiq edilir.

Mövzuyla əlaqədar `Əsrin xəstəliyi xərçəng nədir” adlı yazımıza buradan çata bilərsiniz.

Xərçəngin səbəbləri nələrdir?

Araşdırmacılar, xərçəngin bir çox faktorun təsirləşməsinin nəticəsində meydana gəldiyi qənaətindədir. Doğumdan gələn, yəni dəyişdirilə bilməyən faktorlar ilə dəyişdirilə bilən və ətraf mühit faktorlarının xərçəngin meydana gəlməsində rol aldığı fikirləşilir.

Dəyişdirilə bilməyən faktorların arasında, yaş, cins, genetika risk faktorları və ailə hekayələri yer almaqdadır. Dəyişdirilə bilən faktorlar, yaşayış tərzi – fiziki fəallığin az olması, siqaret və spirt istehlakı, nizamsız qidalanma, stress, ətraf mühit faktorları isə ətraf mühit çirkliliyi və radisiya olaraq göstərilir.

Bütün dünyada xərçəng çoxluğu bölgələrə görə dəyişməklə birgə, ən çox görülən xərçəng növləri məmə xərçəngi, ağciyər xərçəngi və bağırsaq xərçəngidir. Dünyada hər il 13 milyon, Türkiyəyə məxsus isə hər il 150 min yeni xərçəng hadisəsi görülməkdədir. Dünya Səhiyyə Fondu datalarına görə, 2020-ci ildə bütün dünyada xərçəngli hadisə sayının 30 faiz artaraq təxminən 17 milyarda çatacağı güman edilməkdədir.

Xərçəng riskini ən aza endirmək üçün, xərçəngin meydana gəlməsində rol alan faktorların fərqində olmaq, zəruri tədbirləri görmək və müəyyən dövrlərdə ilkin diaqnoza istiqamətli təhlillərin etdirilməsi böyük əhəmiyyətə malikdir.

Xərçəngli hüceyrələr ilə normal hüceyrələrin arasındaki fərqliliklər nələrdir?

Xərçəng hüceyrələri, nəzarətdən kənar böyümələrinə və işqalcı vəziyyətə gəlmələrinə imkan verən bir çox yolla normal hüceyrələrdən fərqlilik göstərirlər. Əhəmiyyətli bir fərqlilik, xərçəng hüceyrələrin normal hüceyrələrdən daha az xüsusiyyət qazanmış olmasıdır. Bir digər ifadəylə, normal hüceyrələr konkret fəaliyyətləri olan olduqca nəzərə çarpan hüceyrə növlərinə böyüyərkən, xərçəng hüceyrələri belə bir yol təqib etmirlər. Normal hüceyrələrin əksinə, xərçəng hüceyrələrinin dayanmadan bölünməyə davam etməsinin səbəblərindən biri budur.

Əlavə olaraq, xərçəng hüceyrələri, normal hüceyrələrə bölünməyi dayandırmaqlarını deyən və ya orqanizmin ehtiyac duyulmayan hüceyrələrdən xilas olmaq üçün istifadə etdiyi proqramlı hüceyrə ölümü və ya apopitos olaraq məlum olan bir prosesi başladan siqnalları göz ardı edə bilərlər.

Xərçəng hüceyrələri, mikro ətraf mühit olaraq məlum bir nahiyə olan şişi əhatə edən və qidalandıran normal hüceyrələri molekulları və qan damarlarını təsirləyə bilirlər. Məsələn, xərçəng hüceyrələri, yaxınındakı normal hüceyrələri, böyümək üçün ehtiyac duyduqları qida maddələrini və oksigeni şişlərə təmin edən qan damarlarını yaratmaq üçün təkan verə bilirlər. Bu qan damarları şişlərdəki tullantı məhsullarını da uzaqlaşdırırlar. Xərçəng hüceyrələri tez-tez orqanizmi infeksiyalardan və digər xəstəliklərdən qoruyan orqanlar, toxumalar və xüsusiləşmiş hüceyrələrin yaratdığı bir şəbəkə olan immunitet sistemindən də qaçır. İmmunitet sistemin normalda ziyan görmüş və ya anormal hüceyrələri bədəndən uzaqlaşdırılmasına baxmayaraq, bəzi xərçəng hüceyrələri immunitet sistemindən “saxlanır”.

Şişlər, həyatlarını davam etdirmək və böyümək üçün də immunitet sistemindən istifadə edir. Məsələn, normalda immunitet cavabından qaçmağın qarşısını alan müəyyən immunitet sistemi hüceyrələrinin köməyi ilə, xərçəng hüceyrələri faktiki olaraq immunitet sistemini xərçəng hüceyrələrini öldürməkdən imtina edə bilməkdədir.

 Xərçəng necə yaranır?

Xərçəng bir genetik xəstəlikdir və ya digər bir sözlə, hüceyrələrimizin funksiya göstərmə formasını, xüsusən də necə böyüyəcəklərinə və ayrılacaqlarına  nəzarət edən genlərdə dəyişikliklər xərçəngə yol açır.

Xərçəngə səbəb olan genetik dəyişikliklər ana və atalarımızdan irsi yol ilə keçə bilməkdədir. Hüceyrələr bölünərkən meydana gələn səhvlərdən ötəri və ya ətrafımızdakı müəyyən təsirlərə məruz qalmağın nəticəsində DNA-da əmələ gələn zərərin nəticəsi olaraq insanın həyatı boyunca da ortaya çıxır. Xərçəngə səbəb olan ekolojik məruz qalmalara siqaret tüstüsündəki kimyəvi maddələrə oxşar maddələr və günəşin ultrabənövşəyi şüaları kimi radiasiya daxil edilə bilər.

Hər bir fərddə görülən xərçəng özünəməxsus genetik dəyişikliklərin simbiozuna malikdir. Xərçəng böyüməyə davam etdikcə əlavə dəyişikliklər meydana gələcəkdir. Fərqli hüceyrələr, eyni şiş daxilində olsalar belə, fərqli genetik dəyişikliklərə malik olurlar.

Ümumiyyətlə, xərçəng hüceyrələri normal hüceyrələrdən daha çox genetik dəyişikliyə (nümunə olaraq DNA-dakı mutasiyalar kimi) malikdir. Bu dəyişikliklərdən bəziləri xərçənglə heç bir əlaqəyə malik deyil və yaxud xərçəngin səbəbi olmaqdansa xərçəngin nəticəsi ola bilərlər.

Xərçəngi yaradan amillər nələrdir?

Xərçəngə qatqı edən genetik dəyişikliklər üç əsas gen növünə təsir etmək meyilindədirlər; Proto-onkogenler, şiş supresor genlər və DNA-nı təmir edən genlər. Bu dəyişikliklərə bəzən xərçəngi yaradan amillər adı verilir.

Proto-onkogenler normal hüceyrə böyüməsi və bölünməsində yer alırlar. Bununla yanaşı, bu genlər müəyyən yollarla dəyişikliyə məruz qaldıqda və ya normadan daha aktiv hala gələndə, xərçəngə səbəb olan genlər (və ya onkogen) halına gələrək hüceyrələrin böyüyərək ölmələri lazım olan zamanda həyatlarını davam etdirmələrinə imkan verirlər.

Şiş supresor genlər də hüceyrə böyüməsinin və bölünməsinin nəzarətində yer alırlar. Şiş supresor genlərdə müəyyən dəyişikliklərin olduğu hüceyrələr nəzarətsiz şəkildə bölünə bilərlər.

DNA-nı təmir edən genlər, zədə görmüş DNA-nın təmirində yer alırlar. Bu genlərdə mutasiyaların görüldüyü hüceyrələr digər genlərdə əlavə mutasiyalar inkişaf etdirməyə meyllidir. Bu mutasiyalar, bir araya gələrək, hüceyrələrin kanserli hala gəlməsinə səbəb olurlar.

Alimlər xərçəngə yol açan molekulyar dəyişikliklər haqqında daha çox məlumat əldə etdikcə, müəyyən mutasiyaların bir neçə xərçəng növündə geniş şəkildə meydana gəldiyini müəyyən etmişlərdir. Bu səbəblə, xərçənglər bəzən təkcə bədəndə inkişaf etdikləri yerdən və xərçəngin mikroskop altında necə göründüyündən çox onlara səbəb olduğuna inanılan genetik dəyişikliklərin növlərinə görə xüsusiyyətləndirilirlər.

 Xərçəng nə vaxt yayılır?

Orqanizmdə ilkin başladığı yerdən başqa yerə yayılmış xərçəngə metastaz xərçəng adı verilir. Bir xərçəngin bədənin digər bölgələrinə yayılması prosesi metastaz olaraq adlandırılır.

Metastaz xərçəng, original və ya primer xərçənglə eyni ada və eyni növdə xərçəng hüceyrələrinə malikdir. Məsələn, ağciyərə yayılıb ağciyərdə bir metastaz şiş meydana gətirən bir məmə xərçəngi ağciyər xərçəngi olmayıb metastaz məmə xərçəngidir.

Metastaz xərçəng hüceyrələri mikroskop altında ümumiyyətlə original xərçəngin hüceyrələri eyni görünürlər. Bundan başqa, metastaz xərçəng hüceyrələri ilə original xərçəngin hüceyrələri əsasən, xüsusi xromosom dəyişikliklərinin olması kimi, bəzi birgə molekulyar xüsusiyyətlərə malikdirlər.

Müalicə, metastaz xərçəngin bəzi insanların həyat müddətlərinin uzadılmasına kömək ola bilər. Buna baxmayaraq, metastaz xərçəngdə müalicənin əsas hədəfi ümumiyyətlə, xərçəngin böyüməsinin nəzarət altına alınması və səbəb olduğu əlamətlərin yüngülləşdirilməsidir. Metastaz şişlər orqanizmin fəaliyyət şəklində ciddi ziyana səbəb ola bilərlər və xərçəng səbəbindən ölən çox insan metastaz xəstəlik səbəbiylə ölür.

 Xərçəng olmayan toxuma dəyişiklikləri nələrdir?

Bədən toxumalarında hər bir dəyişiklik xərçəng deyil. Bununla yanaşı, bəzi toxuma dəyişiklikləri, müalicə edilməzlərsə, xərçəngə çevrilə bilər. Burada, xərçəng olmayıb bəzi faktlarda təqib edilən toxuma dəyişikliklərinin bəzi nümunələri verilir:

Hiperplaziya bir toxuma daxilindəki hüceyrələr normaldan daha sürətli bölündükdə və yeni hüceyrələr əmələ gəldikdə və ya çoxalanda meydana gəlir. Bununla yanaşı, hüceyrələr və toxumaların tənzimlənmə şəkli mikroskop altında normal görünür. Hiperplaziyaya, xroniki pozma da daxil olmaqla, bir neçə faktor və vəziyyət səbəb ola bilər.

Artımın pozulması, hiperplaziyadan daha ciddi bir haldır. Displaziyada eyni zamanda əlavə hüceyrələrin yaranması söz eiləndir. Lakin hüceyrələr anormal görünürlər və toxuma təşkilatçılığında da dəyişikliklər olur. Ümumiyyətlə, hüceyrələr və toxuma nə qədər anormal görünürsə, xərçəngin əmələ gəlmə ehtimalı o qədər yüksəkdir.

Displaziyanın bəzi növləri izlənməli və ya müalicə edilməlidir. Displaziyanın nümunəsi dərinin üzərində ortaya çıxan qeyri-normal xaldır (displastik nevus olaraq adlandırılır). Çoxunda bu vəziyyət görülməsə də, displastik xal melanomaya çevrilə bilər.

Daha ciddi bir vəziyyət isə, karsinoma in situdur. Bəzən xərçəng kimi adlandırılsa da, karsinoma in situ xərçəng deyil çünki anormal hüceyrələr original toxumanın xaricinə yayılmarlar. Digər bir sözlə, xərçəngdə olduğu kimi ətraf toxumaları zəbt etmirlər. Ancaq, bəzi karsinoma in sitular xərçəngə çevrildiyi üçün, bunlar ümumiyyətlə müalicə edilirlər.

Xərçəng əlamətləri nələrdir?

Xərçəngdən yaranan əlamət və simptomlar, bədənin hansı hissəsinin əziyyət çəkdiyinə bağlı olaraq dəyişiklik göstərir.

Xərçəng əlaməti ola biləcək ancaq təkcə xərçəngə məxsus olmayan bəzi ümumi əlamətlər və simptomlar bunlardır;

Yorğunluq

Dərinin altında hiss edilən şişlik və ya qalınlaşma

İstəmədən sürətli kökəlmə və ya arıqlama

Dərinin saralması, tündləşməsi və ya qızarması, sağalmayan yaralar ya da var olan xallardakı dəyişikliklər kimi dəri dəyişiklikləri

Bağırsaq və ya sidik kisəsinin vərdişlərindəki dəyişikliklər

Daimi öskürək və ya nəfəs çatışmazlığı

Udma çətinliyi

Səs nazikliyi

Yedikdən sonra daimi mədə pozuqluğu və ya narahatlıq

Uzunmüddətli, açıqlanmayan əzələ və oynaq ağrısı

Uzunmüddətli, açıqlana bilməyən qızdırma və ya gecə tərləmələri

Açıqlana bilməyən qanaxma və ya göyərmə

 Xərçəng növləri hansılardır?

Yüzdən çox növdə xərçəng növü var. Xərçəng növləri adlarını ümumiyyətlə xərçənglərin əmələ gəldiyi orqan və ya toxumadan alırlar. Məsələn, ağciyər xərçəngi ağciyər hüceyrələrində başlayır və beyin xərçəngi beyin hüceyrələrindən əmələ gəlir. Xərçənglər, epitelial hüceyrəsi və ya skuamoz hüceyrə kimi, xərçəngi ortaya çıxaran hüceyrə növünə görə də adlandırıla bilirlər.

 Aşağıda müəyyən hüceyrə növlərində başlayan bir neçə xərçəng kateqoriyası var:

 Karsinoma

Karsinoma xərçəngin ən geniş yayılmış növüdür. Bunlar, orqanizmin daxili və xarici səthlərini örtən epitelial hüceyrələri tərəfindən yaradılırlar. Mikroskop altında baxdıqda, əksəriyyətlə sütun şəklinə malik bir çox epitelial hüceyrəsi növü var.

Fərqli epitelial hüceyrə növlərində başlayan karsinomaların xüsusi adları vardır:

Adenokarsinomq, maye və ya selikli qişa istehsal edən epitelial hüceyrələrində yaranan xərçəngdir. Bu növdəki epitelial hüceyrələrinə malik toxumalar bəzən glandular toxuma olaraq adlandırılır. Məmə, yoğun bağırsaq və prostat xərçənglərinin bir çoxu adenokarsinomadır.

Bazal hüceyrəli karsinoma, insan dərisinin xarici təbəqəsi olan epidermanın alt və ya bazal (əsas) təbəqəsindən başlayan bir xərçəngdir.

Skuamoz hüceyrəli karsinoma, dərinin xarici səthinin dərhal altında olan epitelial hüceyrələri olan skuamoz hüceyrələrdə yaranan bir xərçəngdir. Skuamoz hüceyrələr eyni zamanda mədə, nazik bağırsaq, ağciyərlər, sidik kisəsini və böyrəkləri ehtiva edən bir çox digər orqanı da döşəyən hüceyrələrdir. Skuamoz hüceyrələr, mikroskop altında baxdıqda, balıq pulcuqları kimi yastı görünürlər. Skuamoz hüceyrəli karsinoma bəzən epidermoid karsinoma olaraq adlandırılır.

Transisyonel hüceyrəli karsinoma, transisyonel epiteli və ya urotelium olaraq adlandırılan bir epitelial toxuması növündə yaranan bir xərçəngdir. Böyüyüb kiçilən epiteli hüceyrələrinin çox saydakı təbəqəsindən ibarət olan bu toxuma, sidik kisəsinin, ureterlərin, böyrəyin bir qisminin (renal pelvis) və bir neçə fərqli orqanın örtüyündə və ya əhatəsində olur. Sidik kisəsinin, ureterlərin və böyrəklərin bəzi xərçəngləri transisyonel hüceyrəli karsinomalardır.

Sarkoma

Sarkoma əzələ, yağ, qan damarları, limfa damarları və fibroz toxuma (vətər və liflər kimi) da daxil olmaqla sümük və yumşaq toxumalarda əmələ gələn xərçəng.

Osteosarkoma ən geniş yayılmış sümük xərçəngi növüdür. Ən geniş yayılmış yumşaq toxuma sarkomalarının arasında leiomyosarkoma, Kaposi sarkoma, xəbis növ fibroz histiositoma, liposarkoma və dermatofibrosarkoma protuberans var.

Leykemiya

Sümük iliyinin qanı yaradan toxumasında meydana gələn xərçənglər leykemiya olaraq adlandırılır. Bu xərçənglər bərk şişlər əmələ gətirməzlər. Bunun əvəzinə, qan və sümük iliyində anormal dərəcədə çox sayda ağ qan hüceyrələri (leykemiya hüceyrələri və leykemiya blast hüceyrələri) meydana gələrək normal qan hüceyrələrinə yer qoymurlar. Normal qan hüceyrələrinin sayının aşağı düşməsi, orqanizmin normal toxumalara oksigen daşımasını, qanaxmaya nəzarət etməsini və infeksiyalarla mübarizə etməsini çətinləşdirir.

Leykemiya, xəstəliyin ağırlaşma sürətinə (akut və ya xroniki) və xərçəngin başladığı qan hüceyrəsinin növünə (lenfoblastik və ya mieloid) görə təsnif edilən 4 geniş yayılmış növü vardır.

Linfoma

Linfoma, limfositlərdə (T hüceyrələri və ya B hüceyrələri) başlayan xərçəng növüdür. Bunlar, immunitet sisteminin bir hissəsi olan xəstəliklərlə mübarizə edən ağ qan hüceyrələridir. Linfomada, limfa nodlarında, limfa damarlarında və bədənin digər orqanlarında anormal sayda limfosit meydana gəlir.

Linfomanın iki əsas növü vardır:

Hodgkin lymphoma – bu xəstəliyə malik şəxslər, Reed-Sternberg hüceyrələri şəklində adlandırılan anormal limfositərə malikdir. Bu hüceyrələr adətən B hüceyrələrindən əmələ gəlirlər.

Hodgkin olmayan linfoma – limfositlərdə başlayan geniş bir xərçəng qrupudur. Xərçənglər sürətli və ya yavaş böyüyə bilərlər və B hüceyrələrindən və ya T hüceyrələrindən əmələ gələ bilərlər.

Linfoma haqqında daha ətraflı məlumat almaq üçün linfoma səhifəmizi ziyarət edin.

 Multipl Mieloma

 Multipl mieloma, başqa bir immunitet hüceyrəsi olan plazma hüceyrələrində başlayan bir xərçəng növüdür. Mieloma hüceyrələri adlandırılan anormal plazma hüceyrələri sümük iliyində əmələ gəlir və bütün bədəndəki sümüklərdə şiş əmələ gətirirlər. Multipl mieloma, plazma hüceyrəli mieloma və Kahler xəstəliyi kimi də adlandırılır.

 Melanoma

Melanoma, melaniya (dəri rəngini verən piqmenti) istehsal edən xüsusiləşmiş hüceyrələr olan melanositlərə çevrilən hüceyrələrdə başlayan xərçəngdir. Çox sayda melanoma dəridə başlayır, ancaq melanomalar göz kimi digər piqmentli toxumalarda da meydana gələ bilərlər.

 Beyin və Onurğa Şişləri

Beyin və onurğa şişlərinin müxtəlif növləri var. Bu şişlər, yarandıqları hüceyrənin növünə və şişin mərkəzi sinir sistemi içərisində ilk dəfə meydana gəldiyi yerə görə adlandırılırlar. Məsələn, bir astrositik şiş, sinir hüceyrələrinin sağlam qalmasına köməkçi olan ulduz şəklində beyin hüceyrələri olan astrositlərdə başlayır. Beyin şişləri xoş xassəli (xərçəng deyil) və ya pis xassəli (xərçəng) olur.

 Digər Şiş Növləri

 Germ Hüceyrəli Şişlər

Germ hüceyrəli şişlər, sperma və ya yumurtaya xüsusiləşən hüceyrələrdə başlayan bir şiş növüdür. Bu şişlər, bədənin hər yerində əmələ gələ bilərlər və xoş xassəli və ya pis xassəlidirlər.

 Neyroendokrin Şişlər

Neyroendokrin şişləri, sinir sistemindən gələn bir siqnala cavab olaraq qan daxilinə hormon ifraz edən hüceyrələr əmələ gətirirlər. Normaldan yüksək miqdarda hormon istehsal edə bilən bu şişlər bir çox fərqli əlamətə yol aça biməkdədirlər. Neyroendokrin şişlər xoş xassəli və ya pis xassəli ola bilirlər.

Karsinoid Şişlər

Karsinoid şişlər, neyroendokrin şişin bir növüdür. Yavaş böyüyən şişlər olub adətən mədə-bağırsaq sistemində (ən çox düz bağırsaqda və nazik bağırsaqda) olurlar. Karsinoid şişlər qara ciyərə və ya bədənin digər nahiyələrinə yayıla bilərlər və serotonin və ya prostaglandinle oxşar maddələri ifraz edərək karsinoid sindroma səbəb ola bilərlər.

Nömrənizi buraxın,
zəng edək!